Birçok apartman sakini ve yeni yönetici, binaya bakım için gelen asansör servisi ile yılda bir kez muayene için gelen denetimcileri aynı kurumdan sanmaktadır. Ancak asansörlerin güvenliği, çıkar çatışmasını önlemek amacıyla "Bakım Yapan" ile "Denetleyen"in ayrı kurumlar olması prensibine dayanır. Peki, asansör periyodik kontrolünü kimler yapabilir?
A Tipi Muayene Kuruluşu Nedir?
Türkiye'de asansör periyodik kontrollerini yapmaya tek yasal yetkili kurumlar A Tipi Muayene Kuruluşlarıdır. Bu kuruluşlar, asansör montajı veya bakımı yapmayan, sadece denetim ve belgelendirme faaliyeti gösteren tarafsız ve bağımsız kurumlardır (Örneğin TSE, Makine Mühendisleri Odası (MMO) veya özel RoyalCert, SZUTEST gibi akredite kuruluşlar).
Bir asansör muayene kuruluşu olabilmek için Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) tarafından TS EN ISO/IEC 17020 standardına göre akredite olmak ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'ndan yetki belgesi almak zorunludur.
Belediyelerin Rolü Nedir?
A Tipi muayene kuruluşları yetkiyi Bakanlıktan alsa da, hangi ilçede hangi kuruluşun denetim yapacağına İlçe Belediyeleri karar verir. Her ilçe belediyesi (örneğin Bağcılar Belediyesi), kendi sınırları içindeki tüm asansörlerin denetimi için bir A Tipi Muayene Kuruluşu ile en az 4 yıllık protokol imzalar.
Bu sebeple, bina yöneticisi olarak muayene kuruluşunu siz seçemezsiniz. Binanızın bulunduğu ilçenin belediyesi hangi kurumla anlaştıysa, yıllık muayene için o kuruma başvuru yapmak ve ödemeyi o kuruma yapmak zorundasınız.
Muayene Mühendislerinin Nitelikleri
Muayeneyi gerçekleştiren kişiler sıradan teknisyenler değildir. A Tipi muayene kuruluşlarında görev yapan denetimciler, üniversitelerin Makine Mühendisliği, Elektrik Mühendisliği, Elektrik-Elektronik Mühendisliği gibi ilgili mühendislik bölümlerinden mezun, asansör standartları (TS EN 81 serisi) konusunda özel eğitim almış ve sertifikalandırılmış uzman mühendislerdir.
Bakım Firmasının (Örn: Zerolift) Muayenedeki Rolü
A Tipi muayene mühendisleri, denetim sırasında asansörün mekanik ve elektriksel testlerini yapar (örneğin kabin üstüne çıkıp güvenlik halatlarını inceler, kuyu dibine iner). Yönetmelik gereği, bu testler sırasında asansörün bakımından sorumlu firmanın (yetkili servisin) teknik personelinin de binada bulunması zorunludur.
Muayene mühendisi asansöre müdahale etmez, sadece komut verir; asansörü test konumuna getiren, kuyu içi aydınlatmasını açan ve sistemi manuel kullanan kişi bakım firmasının teknisyenidir. Bu nedenle, profesyonel bir bakım firmasıyla çalışmak, muayene gününde asansörünüzün teste sorunsuz hazırlanmasını ve denetimden hızlıca yeşil etiket alarak geçmesini sağlar.